İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

İstifa eden işçi normalde kıdem tazminatı alamaz

İstifa, işçinin iş sözleşmesini kendi isteğiyle sona erdirmesidir. İşçinin herhangi bir haklı neden göstermeden işten ayrılması halinde kıdem tazminatı hakkı kural olarak doğmaz. Kıdem tazminatı bakımından ayrıca aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma şartı da aranır (1475 sayılı İş Kanunu md. 14).

Hangi durumlarda istifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir?

İşçi, işverenin davranışı veya çalışma koşulları nedeniyle kanunda belirtilen haklı nedenlerden biri varsa sözleşmesini derhal feshedebilir. Örneğin ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun hesaplanmaması ya da ödenmemesi, çalışma şartlarının uygulanmaması veya işçinin sağlık durumunun iş nedeniyle tehlikeye girmesi gibi haller bu kapsamda değerlendirilebilir. Böyle bir fesih, sıradan istifadan farklıdır ve şartları varsa kıdem tazminatı talep edilebilir (4857 sayılı İş Kanunu md. 24).

1475 sayılı Kanunun yürürlükte kalan 14. maddesinde bazı özel ayrılma halleri de düzenlenir. İşçinin zorunlu askerlik hizmeti nedeniyle ayrılması, yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlayarak kendi isteğiyle işten ayrılması veya emeklilik aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla ayrılması bu haller arasındadır. Kadın işçi, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde işten ayrılırsa ve diğer kıdem şartı da varsa kıdem tazminatı gündeme gelebilir (1475 sayılı İş Kanunu md. 14).

Kurgusal örnek

Örneğin, Ayşe Hanım aynı işverene bağlı olarak bir yıldan uzun süre çalışmış ve evlendikten sonra işinden ayrılmış olsun. Ayrılma nedeni evlilikse ve işten ayrılma evlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde gerçekleşmişse, kıdem tazminatı talep edebilir. Buna karşılık, yalnızca başka bir iş bulduğu için istifa eden ve kanunda belirtilen özel durumlardan birine dayanmayan işçinin kıdem tazminatı istemesi kural olarak mümkün değildir.

Kıdem tazminatı hakkının doğup doğmadığı; iş sözleşmesinin nasıl sona erdiğine, çalışma süresine, ayrılma nedenine ve bu nedenin kanıtlanıp kanıtlanamadığına göre değerlendirilir. Bu nedenle istifa dilekçesi vermeden önce ayrılma nedeninin 1475 sayılı Kanunun 14. maddesi veya 4857 sayılı İş Kanununun 24. maddesi kapsamına girip girmediği incelenmelidir. Ücreti karşılayamayan kişiler baronun Adli Yardım Bürosuna başvurabilir.