Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Kararı: Yatay geçiş

3. Hukuk Dairesi 2026/171 E. , 2026/4428 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2567 E., 2025/1522 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 9. Tüketici Mahkemesi

SAYISI : 2020/37 E., 2022/369 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ... ... Üniversitesi İnşaat Mühendisliği bölümünde okumaktayken davalı Üniversitenin İnşaat bölümüne yatay geçiş ile geçtiğini ve 08.09.2017 tarihinde kaydını yaptırdığını, müvekkilinin 10.692,00 TL kayıt bedelini 07.09.2017 tarihinde davalı Üniversitenin banka hesabına yatırdığını ve öğrenci kimlik kartını dahi aldığını, müvekkilinin kendi sınıfına ait dersler sistemde görülmediğinden ders seçimi yapamadığını, ... ... Üniversitesi yetkililerince; müvekkilinin üniversiteye yerleştiği 2012 yılında, davalı Üniversitenin İnşaat Mühendisliği bölümüne merkezi yerleştirme ile öğrenci alınmadığından taban puanı oluşmadığı ve bu sebeple yatay geçiş işleminin tamamlanamadığı, davalı Üniversite kaydının onaylanmadığı ve bu sebeple bahsi geçen kuruma hitaben transkript verilemeyeceğinin ifade edildiğini, davalı Üniversitenin ise kayıt işleminde herhangi bir sorun olmadığını, yalnızca transkript getirilmediğinden ders seçiminin tamamlanamadığını ifade ettiğini, davalı Üniversitenin probleme hiçbir çözüm getirmediği gibi müvekkilini aylarca oyalandığını, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 12.09.2018 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; müvekkilinin yatay geçişinin incelendiğini ve yatay geçiş koşullarının sağlanmadığı gerekçesiyle ... Üniversitesi İnşaat Mühendisliği programına geri dönüşünün uygun bulunduğunu, davalı Üniversitenin yatay geçiş koşullarını sağlamadığı halde ağır kusuruyla müvekkiline yatay geçiş yaptırdığını, müvekkilinin bir yıl boyunca eğitim hakkından mahrum kaldığını, müvekkilinin davalı Üniversiteye sözleşme bedelinin iadesi ile maddi ve manevi tazminatının ödenmesi talepli .... Noterliğinin 19.11.2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini, davalı tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı Üniversite tarafından .... Noterliğinin 21.12.2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarname ile tüm taleplerinin reddedildiğini ileri sürerek; öğrenim ücreti olarak ödenen 10.692,00 TL'nin ödeme tarihi olan 07.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müvekkiline iadesini, 6.000,00 TL manevi tazminatın ve müvekkilinin davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini tam ve gereği gibi yerine getirememesi nedeniyle eğitim hayatından bir yıl kaybetmiş olması ve meslek hayatına bir yıl geç başlayacak olması dolayısıyla uğradığı zarar için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 20.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 07.04.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle, müvekkilinin uğradığı maddi zararlar için tazminat taleplerini 32.172,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının yatay geçiş iptalinden, müvekkili Üniversitenin değil bizzat ...'ün sorumlu olduğunu, davacının yatay geçiş işleminde müvekkili Üniversitenin kusurunun bulunmadığını, davaya konu işlem Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının talimatına istinaden tesis edildiğinden, davada pasif husumet yokluğunun mevcut olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ... Başkanlığının 17.09.2018 tarihli yazısı ile EK Madde 1 koşullarını sağlamadan yatay geçişi uygun görülen öğrencinin ... Üniversitesi İnşaat Mühendisliği bölümüne geri dönmesi ve 2018/2019 güz yarıyılında hataya sebebiyet verenler hakkında gereğinin yapılarak ...'e bilgi verilmesi gerektiğinin bildirildiği, davalı Üniversitenin yönetmelik ve esaslara uygun hareket etmemesi nedeni ile davacının öğretim hayatının aksadığı, transkriptine bakıldığında normalde 1,5-2 yıl içerisinde bitebilecek öğreniminin inceleme tarihi itibari ile bitmediği, buna davalı Üniversitenin hatalı işleminin sebebiyet verdiğinin alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği, davacının eğitim hayatından bir yıl kaybettiği, bu hususta İnşaat Mühendisleri Odasından yeni mezun inşaat mühendisinin hangi ücretle iş başı yapabileceğinin sorulduğu, hesap uzmanı bilirkişiden alınan ek rapor ile yapılan hesaplamanın Mahkemece benimsendiği, manevi tazminatın takdiri bakımından, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları, davacının yaşadığı stres, elem ve kederin ağırlığı, davalı Üniversitenin kusurunun ağırlığı, davacının sosyal ve ekonomik durumu ve tüm dosya kapsamının gözetildiği gerekçesiyle; davanın kabulüne, 10.692,00 TL kayıt bedeli ve 1.000,00 TL tazminatın dava; kalan 31.172,00 TL tazminatın ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat talebi yönünden 6.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının husumete ve davacının zararlarından sorumlu olmadıklarına ilişkin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığının anlaşıldığı, İlk Derece Mahkemesince davacının ödediği ve davalının ayıplı hizmeti sonucu karşılıksız kalan eğitim öğretim ücreti ile yine bilirkişi raporunda tespit edilen kazanç kaybına ilişkin ücretin davacı lehine hüküm altına alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, manevi tazminatın koşullarının oluştuğu, takdir edilen manevi tazminat miktarında da bir isabetsizlik bulunmadığı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusunun ancak alacaklarının ihtarıyla temerrüte düşeceği, davacı lehine hüküm altına alınan gerek öğrenim ücreti, gerekse kazanç kaybına ilişkin miktarlara temerrüt tarihi olan 27.11.2018 tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesinin gerektiği, manevi tazminata ilişkin ise kural olarak olayın gerçekleştiği tarihten itibaren faiz işletilebilecek ise de, taleple bağlılık dikkate alınarak 20.11.2018 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği gerekçesiyle; davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın kabulüne, 10.692,00 TL kayıt ücretinin ve 32.172,00 TL maddi tazminatın 27.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6.000,00 TL manevi tazminatın 20.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; müvekkili Üniversitenin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na tabi bir vakıf üniversitesi olup Yükseköğretim Kurulunun denetim ve gözetimi altında olduğunu, davacının yatay geçiş işleminin iptalinin, müvekkili Üniversitenin keyfi bir tutumuyla değil, ...'ün talimatları, denetim raporları ve görüş yazıları doğrultusunda tesis edilmek zorunda kalındığını, bu nedenle ...'ün davaya dahil edilmesi gerektiğini, müvekkili Üniversitenin doğrudan ve tek başına sorumlu tutulmasının doğru olmadığını, müvekkili Üniversite tarafından davacının yatay geçiş yaptığı dönemde yürürlükte olan Yönetmeliğin Ek Madde 1 hükümleri çerçevesinde işlem yapıldığını, ...'ün daha sonra yaptığı denetimlerde ve görüş yazılarında, "Ek Yerleştirme Puanı" ile "Merkezi Yerleştirme Puanı" ayrımına giderek, geçmişe dönük bir yorum değişikliği ile geçişlerin iptalini istediğini, idarenin kendi yorum değişikliğinden veya mevzuat karmaşasından kaynaklanan sonuçların, iyi niyetli kurumlara ve kişilere kusur olarak yüklenemeyeceğini, tazminat hesabı ve kazanç kaybı tespitinin hatalı olduğunu, davacının mezun olur olmaz hemen iş bulacağı, emsal ücretle hemen çalışmaya başlayacağının kabul edildiğini, davacının zararın artmasındaki kusurunun değerlendirilmediğini, manevi tazminat koşullarının oluşmadığını ifade ederek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yatay geçiş işleminin iptali nedeni ile davalı Üniversiteye ödenen kayıt ücretinin iadesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1.Temyiz edilen kararın dayandığı bilgi ve belgelere, somut olayda davacının davalı Üniversitenin kusuru nedeniyle eğitim hayatından bir yıl kaybetmesine, bu nedenle davacının ödediği kayıt ücretinin iadesine lehine mansur tazminata hükmedilmesinin yerinde olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Mahkemece alınan bilirkişi raporunda; davacının, davalı Üniversitenin hatalı işlemi olmasaydı 2017-2018 Haziran döneminde mezun olabileceği, kaydının geçersiz olması nedeniyle en erken 2019 yılı Haziran ayında mezun olabileceği, davacının mezun olmamasından kaynaklı maddi kaybının hesaplanabilmesi için İnşaat Mühendisleri Odasına yeni mezun inşaat mühendisinin ne kadar sürede iş bulabileceği ve hangi ücretle iş başı yapabileceğinin sorulduğu, ... ne kadar sürede işe başlanacağı konusunda süre belirtemediği, ancak 2018 yılında 0-1 yıllık mühendisin 2.681,00 TL ücret alacağının bildirildiğinin anlaşıldığı, davacının ne kadar sürede iş bulabileceği tespit edilemediğinden davacının mezun olur olmaz iş bulabileceği kabulü ile hesaplama yapılarak, 12 aylık ücret hesaplaması ile davacının geç mezun olmasından kaynaklı ücret kaybının 32.172,00 TL olduğu tespiti yapılmıştır.

Her ne kadar; davacı, eğitim hayatından bir yıl kaybetmişse de, davacı öğrencinin süresinde mezun olacağı, mezun olur olmaz bir işe girip gireceği ve kesintisiz şekilde çalışacağı varsayımına dayanılarak bir yıllık maaş hesaplaması yapılmak suretiyle belirlenen ücretin doğrudan davacı lehine tazminat olarak hükmedilmesi doğru değildir.

Hal böyle olunca, Mahkemece; ileriye yönelik gerçekleşip gerçekleşmeyeceği net olmayan bir hususta karar verilemeyeceği değerlendirilerek, davacının geç mezun olmasından kaynaklı ücret kaybı kalemi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile 32.172,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371/1 maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.07.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.