Fazla mesai yıllık en fazla kaç saat olabilir?

Yıllık fazla mesai sınırı nedir?

4857 sayılı İş Kanunu’na göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışma, günlük ifadeyle fazla mesai olarak adlandırılır. Bir işçi için fazla çalışma süresi toplamı bir yılda 270 saati aşamaz (4857 sayılı İş Kanunu md. 41). Bu nedenle işveren, fazla mesaiyi yılın belirli dönemlerinde yoğunlaştırsa bile yıllık toplam sınırı gözetmelidir.

270 saat haftalık bir sınır değildir

270 saat, her hafta yapılabilecek fazla mesai miktarı değildir. Bu, yıl içindeki toplam fazla çalışma için öngörülmüş üst sınırdır. Haftalık normal çalışma süresi kural olarak 45 saattir ve çalışma süresinin düzenlenmesinde kanundaki günlük ve haftalık sınırlara da uyulmalıdır (4857 sayılı İş Kanunu md. 63). Bu nedenle yıllık toplam 270 saatin altında kalınması, diğer çalışma süresi kurallarının ihlal edilebileceği anlamına gelmez.

Sözleşmede daha düşük bir çalışma süresi varsa

İş sözleşmesinde haftalık çalışma süresi 45 saatin altında belirlenmiş olabilir. Bu durumda sözleşmedeki süre ile 45 saat arasındaki çalışmalar, kanunda “fazla sürelerle çalışma” olarak ayrı değerlendirilir. Bu çalışmaların ücretlendirilmesi ve fazla çalışma arasındaki fark 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesinde düzenlenmiştir. Yıllık 270 saatlik sınırdan söz edilirken hangi çalışmanın fazla çalışma, hangisinin fazla sürelerle çalışma olduğunun doğru belirlenmesi gerekir (4857 sayılı İş Kanunu md. 41).

Örneğin, Ayşe Hanım’ın iş sözleşmesinde haftalık çalışma süresi 40 saat olarak belirlenmiş olsun. Ayşe Hanım’ın bir hafta 43 saat çalışması, sözleşmedeki sürenin üzerindedir; ancak 45 saati aşmadığı için doğrudan fazla çalışma olarak değil, fazla sürelerle çalışma kapsamında değerlendirilebilir. Başka bir hafta 47 saat çalışırsa 45 saati aşan bölüm fazla çalışma niteliğine girer (4857 sayılı İş Kanunu md. 41).