Limited şirket ortağı şirketin vergi ve SGK borcundan sorumlu mu?

Limited şirket ortağı ve müdürü olan davacı, diğer müdürün şirket adına kayıtlarda karşılığı bulunmayan bonolar düzenleyerek şirketi zarara uğrattığını ve ortakların kendisine haber vermeden temsil yetkisini değiştiren ortaklar kurulu kararı aldığını ileri sürerek kararın iptalini, müdürlerin azlini ve diğer ortakların ortaklıktan çıkarılmasını istemiştir. Birleşen davada ise şirket, davacının sermaye borcunu ödemediğini ve şirketi zarara uğrattığını ileri sürerek onun ortaklıktan çıkarılmasını talep etmiştir.

Bozmaya uyan ilk derece mahkemesi, 6762 sayılı TTK md. 551/3 uyarınca ortağın çıkarılması davasını açma hakkının şirkete ait olduğunu belirterek bu talebi aktif husumet yokluğundan reddetmiştir. Davetiyenin davacının yıllar önce ayrıldığı adrese gönderildiğini ve usulüne uygun çağrı yapılmadığını tespit ederek ortaklar kurulu kararını iptal etmiş, azil talebini ve birleşen davayı reddetmiştir.

Yargıtay, birleşen dava yönünden kararı onamıştır. Ancak müdürlerden birinin şirketi haksız olarak borçlandırdığı gerekçesiyle güveni kötüye kullanma suçundan verilen mahkûmiyetin kesinleştiğini, TBK md. 74 uyarınca ceza mahkemesinin maddi olguya ilişkin tespitinin hukuk hâkimini bağladığını, bu müdür yönünden azil için haklı nedenin varlığının değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca müdürler kurulu başkanı atanmamışken toplantıya yalnızca bir müdürün çağrı yapmasının TTK md. 538/1 ve 540/1'deki yasal çağrı şartlarını taşımadığını, bu nedenle kararın iptali yerine yok hükmünde olduğunun tespiti gerektiğini belirterek asıl dava yönünden kararı oy birliğiyle bozmuştur.

Davacılar, malik oldukları ve davalıya kiraladıkları işyerlerine, ortağı oldukları şirketin yeni fabrikasında gerekli lisansı alamaması nedeniyle yeniden ihtiyaç duyduklarını ileri sürerek kiracının ihtiyaç nedeniyle tahliyesini istemiştir. Davalı, gerçek kişinin ortağı olduğu şirketin ihtiyacı için tahliye istenemeyeceğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi bu gerekçeyle davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiştir.

Yargıtay çoğunluğu, TBK md. 350/1'de ihtiyaç sahibi olarak kiraya verenin kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sınırlı olarak sayıldığını, TBK md. 354 uyarınca bu hükümlerin kiracı aleyhine değiştirilemeyeceğini ve yorumla genişletilemeyeceğini belirtmiştir. Ticaret siciline tescil edilen şirket ortaklarından ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğundan, şirketin ihtiyacı ortağın kendi ihtiyacı sayılamaz. Bu nedenle davanın reddi ve vekâlet ücretinin dava değeri üzerinden hesaplanması yerindedir; karar HMK md. 370/1 uyarınca onanmıştır.

Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Karşı oy yazan üyeler, şirketin anne, baba, oğul ve torundan oluştuğunu, şirketin ihtiyacının ortakların ihtiyacından ayrı olmadığını ve aksi kabulün ortağı taşınmazını şirkete devretmeye zorlayacağını belirterek davanın kabulü gerektiğini savunmuştur.