Askerlik ve doğum borçlanması nasıl yapılır?

Borçlanma nedir?

Borçlanma, sigortalı olmadan geçirdiğiniz bazı sürelerin primini sonradan ödeyerek bu süreleri sigortalılığınıza saydırmanızdır. Kanun hangi sürelerin borçlanılabileceğini tek tek sayar; bunların en sık kullanılanları doğum ve askerlik borçlanmasıdır (5510 sayılı Kanun md. 41). Doktora veya tıpta uzmanlık öğrenimi, avukatlık stajı ve beraatla sonuçlanan tutukluluk süreleri gibi başka süreler de bu listededir.

Doğum borçlanmasının şartları

Hizmet akdiyle, kendi adına bağımsız veya kamu görevlisi olarak sigortalı olan kadın, üç doğuma kadar ve her doğum için doğum tarihinden sonraki iki yılı geçmemek üzere borçlanabilir. Bunun için borçlanılacak sürede uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalı olmamak ve çocuğun yaşıyor olması gerekir. Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum veya analık izni süreleri de borçlanılabilir (5510 sayılı Kanun md. 41).

Askerlik borçlanması

Er veya erbaş olarak silah altında geçen süreler ile yedek subay ve yedek astsubay okulunda geçen süreler borçlanılabilir (5510 sayılı Kanun md. 41). Askerlik süresini gösteren belge, başvuru sırasında Kurumun istediği şekilde sunulur; borçlanma sürelerinin nasıl belgeleneceğini belirlemeye Kurum yetkilidir.

Prim nasıl hesaplanır, ne zaman ödenir?

Başvuruyu sigortalının kendisi veya hak sahipleri yazılı olarak yapar. Prim, başvuru tarihindeki prime esas günlük kazancın alt ve üst sınırları arasında sizin belirleyeceğiniz günlük kazanç üzerinden hesaplanır: doğum borçlanmasında yüzde 32, askerlik ve diğer borçlanmalarda yüzde 45 oranı uygulanır (5510 sayılı Kanun md. 41). Yüksek bir kazanç seçmek borcu artırır ama ilgili ayların prime esas kazancını da yükseltir.

Borçlanmanın emekliliğe etkisi

Ödenen süreler prim gününüze eklenir. Borçlanılan süre ilk sigortalılık tarihinizden önceyse, sigortalılık başlangıç tarihi borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür. Borçlanmayla emekli aylığına hak kazanırsanız aylık, borcu ödediğiniz tarihi izleyen ay başından itibaren bağlanır (5510 sayılı Kanun md. 41).

Kurgusal örnek: Ayşe Hanım birkaç yıl sigortalı çalıştıktan sonra işten ayrılmış, doğum yapmış ve doğumdan sonraki iki yıl boyunca çalışmamıştır; çocuğu hayattadır. Yeniden işe başladıktan sonra bu iki yıl için SGK'ya yazılı başvuru yapar. Borcu tebliğden itibaren bir ay içinde öderse iki yıl prim gününe eklenir (5510 sayılı Kanun md. 41).