İşe iade davası için kaç işçi çalışan işyeri gerekir?

İşe iade davası için 30 işçi şartı

İşe iade davası, işveren tarafından geçerli bir neden gösterilmeden veya kanundaki şartlara aykırı biçimde işten çıkarıldığını düşünen işçinin, işine dönmek amacıyla başvurabildiği hukuki yoldur. Bu davanın açılabilmesi için temel şartlardan biri, işyerinde en az 30 işçinin çalışmasıdır (4857 sayılı İş Kanunu md. 18).

30 işçi sayısı, yalnızca işten çıkarılan kişinin bağlı olduğu küçük bir şubeye bakılarak her zaman belirlenmez. Aynı işverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri bulunuyorsa, bu işyerlerinde çalışan işçilerin toplamı dikkate alınır (4857 sayılı İş Kanunu md. 18). Bu nedenle işverenin merkez, şube, mağaza veya üretim birimlerinin hukuki ve fiilî durumunun birlikte incelenmesi gerekebilir.

30 işçi şartı tek başına yeterli değildir

İşyerinde 30 veya daha fazla işçi bulunması, tek başına işe iade davası hakkı vermez. İşçinin belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması ve en az altı aylık kıdeme sahip olması da gerekir. İşverenin feshi, işçinin yeterliliği veya davranışı gibi geçerli bir nedene dayanmalıdır; işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan bazı nedenler de kanunda düzenlenmiştir (4857 sayılı İş Kanunu md. 18).

Kanun, işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma veya işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri bakımından işe iade hükümlerinin uygulanmayacağını da düzenler. Bu nedenle kişinin işyerindeki unvanından çok, sahip olduğu gerçek yönetim ve fesih yetkileri değerlendirilir (4857 sayılı İş Kanunu md. 18).

Kurgusal örnek

Örneğin, Ayşe Hanım bir mağazada 12 işçiyle çalışmaktadır. İşverenin aynı işkolunda faaliyet gösteren iki mağazasında toplam 34 işçi bulunuyorsa, 30 işçi şartı bakımından yalnızca Ayşe Hanım’ın çalıştığı mağazadaki sayı değil, aynı işkolundaki işyerlerinin toplamı esas alınır. Ayşe Hanım’ın belirsiz süreli sözleşmesi ve en az altı aylık kıdemi de varsa, diğer şartların bulunması hâlinde işe iade hakkı gündeme gelebilir.