Maaşın en fazla ne kadarı haczedilebilir?

Dörtte bir kuralı

İş Kanunu'na tabi çalışan işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez ve başkasına devredilemez. İşçinin bakmakla yükümlü olduğu aile üyeleri için hâkimin takdir edeceği miktar da bu paraya dahil edilmez (4857 sayılı İş Kanunu md. 35). Uygulamada icra dairesi işverene gönderdiği haciz yazısında, maaşın dörtte birinin kesilerek dosyaya gönderilmesini ister.

İcra ve İflas Kanunu ise maaş, ücret ve emekli maaşı gibi gelirlerin, borçlu ve ailesinin geçinmesi için icra memurunca gerekli görülen miktar düşüldükten sonra haczedilebileceğini düzenler. Aynı maddeye göre haczedilecek miktar, bu gelirlerin dörtte birinden az olamaz (İİK md. 83).

Nafaka borcunda sınır farklıdır

İş Kanunu'ndaki dörtte bir sınırı nafaka borcu alacaklılarının haklarını saklı tutar (4857 sayılı İş Kanunu md. 35). Bu nedenle mahkeme kararıyla bağlanmış nafakanın tahsili için yapılan hacizde kesinti oranı dörtte birle sınırlı değildir. Kesintinin ne kadar olacağını icra dairesi, borçlunun ve ailesinin geçimini de gözeterek belirler; bu karara karşı icra mahkemesine şikâyet yolu açıktır (İİK md. 16).

Birden fazla haciz varsa

Aynı maaş üzerine birden fazla alacaklı haciz koydurduysa hacizler sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez (İİK md. 83). Yani üç ayrı dosya olsa bile maaştan aynı anda üç ayrı dörtte birlik kesinti yapılmaz.

Emekli aylığı

Sosyal Güvenlik Kurumu'nun bağladığı gelir, aylık ve ödenekler; Kurum'un kendi prim alacakları ve nafaka borçları dışında haczedilemez. Borçlunun muvafakati yoksa icra müdürü bu aylıkların haczi talebini reddeder (5510 sayılı Kanun md. 93).

Kurgusal örnek

Örneğin, bir fabrikada çalışan Murat Bey'in maaşına önce bir kredi kartı borcu için, sonra bir tüketici kredisi borcu için haciz konmuş olsun. İşveren, maaşın dörtte birini kesip yalnızca ilk dosyaya gönderir. İlk dosyadaki borç bitince kesinti ikinci dosyaya geçer.