Yoksulluk nafakası süresiz mi ödenir?

Yoksulluk nafakası süresiz midir?

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek ve boşanmada diğer eşe göre daha ağır kusurlu olmayan tarafın, geçimini sağlamak için isteyebileceği nafakadır. Kanun, bu nafakanın süresiz olarak istenebileceğini açıkça düzenler; nafaka, kanundaki sona erme veya kaldırılma hâllerinden biri gerçekleşinceye kadar ödenir (TMK md. 175, 176).

Buradaki “süresiz” ifadesi, nafakanın her durumda ömür boyu ve değişmeden ödeneceği anlamına gelmez. Nafaka alacaklısının veya nafaka borçlusunun durumunda değişiklik meydana gelirse nafakanın kaldırılması ya da miktarının değiştirilmesi gündeme gelebilir (TMK md. 176).

Nafaka hangi durumlarda kendiliğinden sona erer?

İrat, yani belirli aralıklarla ödenen nafaka şeklinde hükmedilen yoksulluk nafakası, nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya eşlerden birinin ölmesi hâlinde kendiliğinden sona erer. Bu durumlarda nafakanın kaldırılması için ayrıca mahkeme kararı alınması gerekmez (TMK md. 176).

Mahkeme kararıyla kaldırılabilecek durumlar

Nafaka alacaklısı yeniden evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşamaya başlarsa, yoksulluğu ortadan kalkarsa veya haysiyetsiz bir hayat sürerse nafakanın mahkeme kararıyla kaldırılması istenebilir (TMK md. 176). Bu hallerin varlığı, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Örneğin, Ayşe Hanım lehine boşanma kararında süresiz yoksulluk nafakasına hükmedildiğini varsayalım. Ayşe Hanım daha sonra düzenli ve yeterli bir gelir elde etmeye başlarsa, nafaka borçlusu nafakanın kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir. Buna karşılık yalnızca çalışmaya başlamak, her olayda nafakanın otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez; gelir ve geçim koşulları birlikte değerlendirilir (TMK md. 176).

Tarafların mali durumları değiştiğinde veya hakkaniyet bunu gerektirdiğinde, nafaka miktarının artırılması ya da azaltılması da talep edilebilir. Bu nedenle nafakanın süresiz olması, miktarın hiçbir zaman değiştirilemeyeceği anlamına gelmez (TMK md. 176).