Anlaşmalı boşanmada eşlerin duruşmaya katılması zorunlu mu?
Kısa cevap
Anlaşmalı boşanmada iki eş de duruşmaya gelmeli mi?
Evet. Anlaşmalı boşanmada hâkimin, tarafların boşanma iradesini ve anlaşmanın sonuçlarını bizzat dinlemesi gerekir. Bu nedenle yalnızca avukatların duruşmaya katılması, eşlerin duruşmada bulunmaması hâlinde kural olarak yeterli olmaz (TMK md. 166).
Buradaki amaç, eşlerin gerçekten ve serbest iradeleriyle boşanmak isteyip istemediğinin hâkim tarafından doğrudan anlaşılmasıdır. Hâkim ayrıca tarafların boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmalıdır (TMK md. 166). Bu değerlendirme, tarafların yalnızca imzaladığı bir protokole bakılarak yapılmaz; eşlerin mahkeme huzurunda dinlenmesi gerekir.
Duruşmaya katılım konusunda temel kural
Avukat duruşmaya katılırsa eşin yerine geçebilir mi?
Hayır. Avukat, dava sürecinde eşlerden birini temsil edebilir; ancak anlaşmalı boşanma bakımından hâkimin tarafları şahsen dinlemesi gerekir. Bu nedenle avukatın duruşmada bulunması, müvekkilinin bizzat dinlenmesi şartını ortadan kaldırmaz (TMK md. 166).
Eşlerden biri duruşmaya gelmezse ne olur?
Eşlerden biri mazeretsiz olarak duruşmaya katılmazsa hâkim o eşin anlaşmalı boşanma iradesini doğrudan tespit edemez. Bu durumda mahkemenin, mevcut hâliyle anlaşmalı boşanma kararı vermesi mümkün olmayabilir (TMK md. 166). Duruşmaya katılamama nedeni varsa bunun mahkemeye bildirilmesi ve mahkemenin vereceği talimatın izlenmesi gerekir.
Duruşmaya gelmeyen eşin daha sonra katılması veya tarafların boşanma iradesi konusunda farklı beyanda bulunması, dosyanın anlaşmalı boşanma şartları bakımından yeniden değerlendirilmesine yol açabilir (TMK md. 166). Mahkeme, tarafların iradelerini ve sunulan anlaşmayı uygun bulmadan karar veremez.
Örneğin, Ayşe Hanım ve Mehmet Bey anlaşmalı boşanma protokolünü imzalayıp dava açmış olsun. Mehmet Bey duruşmaya gelmez, yalnızca avukatı katılırsa hâkim Mehmet Bey’i şahsen dinleyemez. Bu nedenle mahkeme, onun boşanma ve protokol şartlarına ilişkin iradesini TMK md. 166 kapsamında doğrudan değerlendiremeyebilir.
Duruşma tarihi için
Anlaşmalı boşanmada sadece bir eş duruşmaya katılabilir mi?
Anlaşmalı boşanmada avukat tutmak duruşmaya gitme zorunluluğunu kaldırır mı?
Eşlerden biri duruşmaya katılamayacaksa ne yapmalı?
Bu Yazıda Dayanılan Mevzuat
Bu yazıda geçen hukuki terimler
İlgili Yargı Kararları
Kararlar konunun yargıda nasıl değerlendirildiğini göstermek içindir; her dosya kendi koşullarına göre ayrıca incelenir.
Kocanın evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle açtığı boşanma davası kabul edilmiş, bölge adliye mahkemesi de istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Kadın, temyiz aşamasında kendisinin de aynı yerdeki aile mahkemesinde kocaya karşı ayrı bir boşanma davası açtığını bildirerek davaların birleştirilmesini istemiştir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 166 uyarınca aynı yargı çevresinde, aynı düzey ve sıfattaki mahkemelerde açılmış ve aralarında bağlantı bulunan davaların birleştirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Daireye göre boşanma davalarında tarafların kusurlarının doğru belirlenmesi; maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası gibi boşanmanın eki niteliğindeki taleplerin sağlıklı değerlendirilmesi, karşılıklı açılan davaların birlikte görülmesine ve delillerin birlikte değerlendirilmesine bağlıdır.
Bu nedenle bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılmış, ilk derece mahkemesi kararı bozulmuş ve davaların birleştirilerek esas hakkında yeniden karar verilmesi istenmiştir. Diğer temyiz itirazları bu aşamada incelenmemiştir.
Editör ekibi
⚠️ Önemli
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya hukuki görüş niteliği taşımaz ve herhangi bir avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz.
İçerik, yayın ve son güncelleme tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; mevzuat ve yargı kararları zamanla değişebilir. Bu bilgilere dayanılarak yapılan işlem ve verilen kararlardan Dava Rehberi sorumlu değildir.
Kendi durumunuza ilişkin karar vermeden önce bir avukata danışmanız önerilir. Avukatlık ücretini karşılayamayacak durumdaysanız bulunduğunuz yerdeki baronun Adli Yardım Bürosu'na başvurabilirsiniz.
Sitemizle ilgili iletişim bilgilerine İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
Bu yazı faydalı oldu mu?
Hata bildir
İlgili Yazılar
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az ne kadar sürmesi gerekir?
Anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bir yıldan...
Anlaşmalı Boşanma Nasıl Olur? Şartları ve Protokol
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda uzlaşmasıyla yürütülen bir süre...
Çekişmeli Boşanma Davası: Süreç ve Haklar
Çekişmeli boşanma davasında eşler boşanma konusunda veya boşanmanın sonuçlarında anlaşamaz. Dava seb...
Yoksulluk nafakası süresiz mi ödenir?
Yoksulluk nafakası, kural olarak belirli bir süreyle sınırlı değildir. Ancak yeniden evlenme, ölüm v...
Boşandıktan sonra velayet değiştirilebilir mi?
Boşanma kararından sonra şartlar değişirse velayet yeniden düzenlenebilir. Çocuğun diğer ebeveynle k...